کانال تلگرام این روزها تبدیل شده به یکی از پرطرفدار ترین بستر های تبلیغاتی که ایجاد این کانال ها کاملا رایگان بوده و هزینه نگهداری ندارد و با کمی مدیریت و فعالیت مستمر می توان به نتایج فوق العاده ای دست یافت.

نزدیک به یک سال است تلگرام در ایران به عنوان محبوبترین نرم افزار پیام رسان شناخته می شود. البته تلگرام در سطح جهانی از چنین جایگاهی برخوردار نیست. اما بررسی دلایل بروز این وضعیت، خارج از موضوع نوشته حاضر است. در هر حال واقعیت آن است که تلگرام با همه قابلیتهایی که دارد امروزه به یک قابلیت مناسب برای کسب و کارهایی تبدیل شده است که می خواهند از فضای مجازی برای بازاریابی و تبلیغات کار خود استفاده کنند.

آمار دقیق کاربران ایرانی تلگرام مشخص نیست. اما برای درک بهتر موضوع باید به یاد داشت حدود چهل میلیون گوشی تلفن هوشمند در کشور وجود دارد. یعنی چهل میلیون نفر به تلگرام و شبکه های اجتماعی مشابه دسترسی دارند. برخی تخمینها از ۲۸ میلیون کاربر ایرانی در تلگرام حکایت دارد. همچنین برآورد می شود که بیش از صدهزار کانال توسط ایرانیها در این شبکه ایجاد شده که برخی از آنها بیش از یک میلیون عضو دارند و در مجموع در هر شبانه روز بیش از یک میلیون و دویست هزار مطلب در این کانالها تولید و منتشر می شود. این آمار به خوبی بیانگر اهمیت تلگرام در تاثیرگذاری بر مخاطبان ایرانی است. البته این حجم کانال تلگرامی در عین حال که نشان دهنده جذابیت های بالای این شبکه است دربردارنده این واقعیت نیز هست که برای دیده شدن در این شبکه تلاش بیشتری باید انجام داد.

البته بخش عمده ای از کانالهای تلگرام، کانالهای سرگرمی هستند که بیشتر به بازنشر مطالب تولیدی سایتها و کانالهای دیگر مشغول می باشند. این کانالها نیز به نوبه خود دو دسته هستند. گروهی از این کانالها صرفا با هدف سرگرمی واهداف مشابه تاسیس شده و درآمدی برای صاحبان آن به دنبال ندارند. دسته دوم، نیز کانالهایی هستند که از محل تبلیغات، کسب درآمد می کنند. برخی از این کانالها با توجه به اقبال خوب مخاطبان، درآمدهای خوبی نیز برای صاحبان آنها به دنبال دارند. اما به هر حال این کانالها از موضوع بحث این نوشته خارج بوده و ما قصد داریم به کانالهایی بپردازیم که به منظور تبلیغ و معرفی یک کسب و کار راه اندازی شده اند. این کانالها در واقع ابزار مناسبی برای بازاریابی محتوایی در جهت معرفی شرکت و محصولات آن به شمار می آیند. اما داشتن یک کانال، در صورتی در جهت اهداف یک کسب و کار ارزشمند است که به شکل حساب شده و با برنامه ای راه اندازی شود. نکات زیر قواعدی در همین راستا می باشند.

نکات ایجاد و مدیریت کانال تلگرام هدفمند :

۱٫ اصل و اساس یک کانال تلگرام، تولید و انتشار محتواست. از آن به هیچ وجه غافل نشوید. بدون محتوا کانال هیچ ارزشی نخواهد داشت. روزانه پنج تا ده پست، رقم هدفگذاری مناسبی برای برآورد حجم مطالبی است که در کانال منتشر می کنید. محتوای کم به معنی جدی نبودن کانال بوده و در مقابل محتوای زیاد باعث سر رفتن حوصله مخاطب خواهد شد. برای محتوای تولیدی خود نام مناسب در کانال درج کنید.

 

کانال تلگرام

۲٫ محتوای دست اول تولید کرده و از کپی کردن به شدت پرهیز کنید. مطالب کانالها و سایتهای دیگر همانطور که به دست شما رسیده است در اختیار مخاطبان شما نیز قرار گرفته است. درج مطلب تکراری تنها به آبرو و حیثیت کاری شما لطمه خواهد زد. اگر گاهی مطلبی برایتان جذاب بود آن را با ذکر منبع درج کنید و یا به کلی بازنویسی کنید تا شائبه سرقت ادبی نداشته باشد. قاعده کپی برداری شاید برای عکس و تصویر موضوعیت کمتری داشته باشد. اما پیشنهاد می کنم تا حد امکان از تصاویری که خودتان تهیه کرده اید بیشتر استفاده کنید.

۳٫ با هشتگ گذاری، مطالب کانال تلگرام خود را طبقه بندی کنید. هشتگ در حکم کلمات کلیدی مطلب شماست و کار جستجو در مطالب کانال تلگرام را برای مخاطب آسان می کند. برای هشتگ گذاری قبل از کلمه مورد نظر علامت # را درج کرده و بدون گذاشتن فاصله کلمه مورد نظر را تایپ کنید. به یاد داشته باشید اگر عبارت مورد نظر شما چند کلمه است بین آنها به جای فاصله باید از علامت زیرخط استفاده کنید. (#داشتن_کانال_خوب) کلمات کلیدی استانداری به کار ببرید که هم با ذهن مخاطب و هم با اهداف کسب و کار شما همراستا محسوب شوند.

۴٫ تلگرام جای پست طولانی نیست. حجم هر پست مناسب، حداکثر پنجاه تا شصت کلمه می باشد؛ به نحوی که مخاطب در هنگام مطالعه مجبور نباشد از اسکرول استفاده کند. اگر مطالب طولانی تری برای انتشار دارید فقط چکیده ای از مطلب را در کانال تلگرام گذاشته و لینک آن را به سایت اصلی بدهید تا بر روی سایت مطالعه شود و یا اگر سایت خوبی ندارید به جای لینک سایت، فایل پی دی اف مطلب را بر روی کانال تلگرام قرار دهید. دقت کنید لینک دادن به سایت نباید شکل افراطی به خود بگیرد. درست است که کانال یکی از منابع ترافیک ورودی سایت می باشد اما مخاطب نباید احساس کند در حال گرو کشی از او هستیم. ضمن آن که مرور وب بر روی گوشی تلفن همراه به همه گیری تلگرام نیست و بیشتر مطالب بلند نخوانده باقی خواهند ماند.

۵٫ پایان مطالب امضا کنید تا هم به مطلب اعتبار دهد هم در صورت بازنشر، امضای شما پای مطلب باقی خواهد ماند. اما امضای خود را طولانی نکنید. بعضی از کانالها، نام، اطلاعات تماسی، آیدی ادمین و زمینه فعالیت خود را پای هر یک از مطالب کانال تلگرام درج می کنند. واقعا نیازی به این کار نیست و اتفاقا توی ذوق هم می زند. البته این موارد را حتما در بخش توضیحات کانال (DESCRIPTION) درج کنید.

۶٫ از اموجی استفاده کنید ولی در آن افراط نکنید. شکلک ها، ابزار خوبی برای تحریک احساسات و عواطف هستند. اما زیاده روی در درج آنها در پست می تواند مخاطب را پس بزند. چون ناخودآگاه او بیش از اندازه، با احساسات مختلف درگیر شده و خسته خواهد شد.

 

کانال تلگرام

۷٫ محتوا فقط متن نیست. از سایر قالب های محتوایی مثل گیف، اینفوگرافیک، فایل صوتی و تصویر به خوبی استفاده کنید. یک ترکیب مناسب می تواند پنج پست کوتاه و سه تصویر به صورت روزانه باشد و دو پست هم با ترکیبی از دو گیف، دو اینفوگرافیک، دو پادکست و دو مطلب بلند (البته فقط چکیده و لینک اصلی) باشد. اگر تصاویری که استفاده کنید با یک جمله مناسب همراه باشد خیلی مناسبتر خواهد بود. همچنین لوگو یا آدرس سایت و یا کانال تلگرام خود را در گوشه تصویر درج کنید. در این صورت هر کس این مطلب را بازنشر کند لوگوی شما را نیز بازنشر کرده است. برای درج هایپرلینک(لینک دار کردن متن) می تواند از گزینه caption استفاده کنید. کپشن توضیح الصاق شده به تصویر است. وقتی بخواهید یک عکس را در تلگرام بارگذاری کنید یک کادر زیر عکس برای درج این توضیحات باز می شود که معمولا به آن بی توجهی می شود.

۸٫ خیلی از کانالها از فیلم استفاده می کنند. اما ما آن را چندان توصیه نمی کنیم. چون با واقعیت سرعت اینترنت در ایران چندان سازگاری ندارد. حتی تصاویری هم که استفاده می کنید بهتر است چندان سنگین و پرحجم نباشند.

۹٫ در محتوای متنی نیز تنوع مطلب را مراعات کنید. مقالات و اطلاعات علمی، اخبار روز دنیا، معرفی چهره های شاخص ملی و بین المللی، توضیحات و توصیه های آموزشی و مشاوره ای، اطلاعات جذاب تاریخی، نکته های مدیریتی و روانشناسی، جملات قصار و حکیمانه و معرفی کتاب می توانند از انواع مختلف مطالبی باشند که شما در کانال تلگرام خود درج می کنید. البته همه اینها به شرطی مفید و جذاب هستید که در نهایت به افزایش فروش و شهرت شما بیانجامند. با این حال گاهی کمی مطالب سرگرم کننده هم بد نیست. به شرط آن که به نحوی در راستای اهداف کانال تلگرام شما قرار بگیرد.

۱۰٫ بین انواع مختلف محتوای متنی و غیر متنی توازن و تعادل را رعایت کنید. اگر بتوانید یک جدول زمان بندی در خصوص انواع محتوایی که می خواهید منتشر کنید آماده کنید به شکل مناسبی خواهید توانست این تعادل را برقرار کنید و در پایان هر هفته هم خواهید توانست یک مجله الکترونیک از تولیدات همان هفته آماده و منتشر کنید.

۱۱٫ موضوع مهم استراتژی تولید محتوا را فراموش نکنید. شما باید تکلیفتان را با خودتان روشن کنید که هدف شما از راه اندازی کانال تلگرام چیست؟ مخاطبان آن کدامند؟ و چرا مطالب کانال شما را می خوانند؟ و هر پستی می خواهید در کانال درج کنید باید همین سوالات را قبل از درج آن از خود بپرسید. آیا این محتوا با اهداف من از راه اندازی کانال تلگرام سازگار است؟ آیا مخاطبان این مطلب همان مخاطبان مد نظر من می باشند؟ و آیا این مطلب برای آنها از جذابیت برخوردار است؟

۱۲٫ گاهی از متنهای انگلیسی کوتاه استفاده کنید. مخاطب برای درک مفهوم آن کمی توقف کرده و این زمان می تواند برند شما را در ذهن او ماندگارتر کند.

۱۳٫ به یاد داشته باشید کانال تلگرام در نهایت قرار است به افزایش فروش شما منجر شود. بنابر این هر محتوایی که بر روی آن قرار می دهید باید مستقیم و غیر مستقیم به تبلیغ کار شما منجر شود. اگر شما به دنبال رضایت مخاطب هستید در نهایت به این دلیل است که رضایت مخاطب می تواند به افزایش فروش شما منجر شود. وگرنه صرف درج پستهای بسیار عالی اگر منجر به افزایش فروش و اعتبار شما نشود چه فایده ای خواهد داشت؟ البته در بازاریابی محتوایی حداقل ۸۰% باید به تبلیغات غیر مستقیم اختصاص پیدا کنید و شما تنها مجاز هستید ۸۰% پیامهایتان را به معرفی مستقیم شرکت و محصولات خود اختصاص دهید. این ۲۰% هم نباید شکل پیام بازرگانی پیدا کند و مطالبی مثل محصولات جدید، پروژهها و قراردادها، مصاحبه با مدیران شرکت، اخبار غیر رسمی و اینگونه موارد برای این منظور باید در کانال درج شود. نقش و کارکرد اصلی مطالبی که در کانال میگذارید آن است که مخاطب شما را به عنوان یک مرجع حرفه ای بشناسند.

۱۴٫ یک نظم و توالی مناسب در زمانبندی انتشار مطالب کانال خود داشته باشید و خود را به آن مقید بدانید. میدانید که هنگام باز کردن تلگرام، گروهها، کاربران و کانالها به ترتیب زمان آخرین پیام دریافتی نمایش داده میشوند. وقتی شما مطالبتان را در ساعتهای مختلف شبانه روز در کانال قرار دهید هر یک از مخاطبان در هر ساعتی که وارد تلگرام شود با احتمال بیشتری پیام شما را جزء چند پیام اول خود خواهد دید. البته ساعتهایی که مخاطبان کمتر از تلگرام استفاده میکنند میتوانید انتشار محتوا را متوقف کنید. با مشاهده روند تغییرات آمار بازدید مطالب میتوانید الگوی بازدید از مطالب توسط اعضا را به تدریج یاد گرفته و انتشار محتوا را مطابق با همان الگو تنظیم کنید. برای روزهای تعطیل هم اگر تصمیم بگیرید خودتان را به زحمت نیاندازید هیچ اشکالی ندارید. البته بد نیست یکی دو پیام هم روز جمعه ارسال کنید که یکی از آنها مجله الکترونیکی شما خواهد بود.

۱۵٫ بهتر است مدیریت کانال تلگرام به جای گوشی تلفن همراه بر روی کامپیوتر انجام شود تا شما بتواند بهتر کانال خود را مدیریت کنید. با این حال نتیجه را حتما روی گوشی تلفن همراه مشاهده کرده و از کیفیت آن مطمئن شوید. نرمافزارهایی برای مدیریت کانال و ارسال خودکار مطالب به آن طراحی شده است. اما استفاده از آنها را فعلا توصیه نمی کنیم. چون بیشتر آنها با اهداف تجاری و تبلیغاتی ساخته شده و هنوز از کیفیت قابل قبولی برخوردار نیستند. کمی که در کار کانالحرفه ای تر شدید شاید ایده استفاده از این نرم افزارها کمی جای فکر کردن داشته باشد.

 

کانال تلگرام

۱۶٫ اگر می خواهید از اشخاص دیگری برای مدیریت کانال خود کمک می گیرید حتما از افراد مورد اعتمادی برای این کار استفاده کنید که منظم و متعهد باشند. حتی گاهی دیده شده است استفاده از افراد غیر مطمئن، باعث از بین رفتن کانال یا کاهش محسوس اعضا شده است.

۱۷٫ مطالب کانال باید وحدت موضوعی داشته باشند. مخاطب باید به سادگی بفهمد موضوع کانال شما چیست. شما حق ندارید مطالبی روی کانال درج کنید که با موضوع کانال ناسازگار است. برای مثال اگر کانالی برای معرفی محصولات مربوط به گردشگری دارید دلیلی ندارد که برای جذب مخاطب، لطیفه بر روی سایت قرار دهید.

۱۸٫ برای مخاطبانتان آفرهایی در نظر بگیرید. مثلا نرم افزارها و اپلیکیشن های مرتبط با کارتان را که مفید و در عین حال کمتر شناخته شده هستند برای دانلود روی کانال قرار دهید. کاری کنید که مخاطب احساس کند برای شما مهم است.

۱۹٫ نام کاربری ادمین کانال برای ارتباطات بعدی باید در کانال تلگرام مشخص باشد. شما وقتی کانالی راه اندازی کرده و مرتبا بر روی آن مطلب قرار می دهید باید آمادگی این را هم داشته باشید که مخاطبان از شما مستمرا سوالاتی بپرسند. اتفاقا این سوالات علامت خوبی است که آنها به مطالب شما واکنش مثبت نشان داده اند. در کوتاهترین زمان ممکن جواب آنها را بدهید و اگر ممکن است از آنها دعوت کنید برای توضیحات بیشتر به صورت حضوری به دفتر شما بیایند. این جلسات می تواند به مذاکره فروش منجر شود.

۲۰٫ صفحات مختلف خود در فضای مجازی را در هم افزایی با هم قرار دهید. به عنوان مثال لینک اینستاگرام را در کانال و لینک کانال را در اینستاگرام قرار دهید. اگر سایت اینترنتی دارید در صفحه اول سایتتان لینکی به صورت لایت باکس برای اتصال با کانال در آن قرار دهید. همچنین در کارت ویزیت، کاتالوگ و تبلیغات محیطی خود نیز لینک کانال را درج کنید.

۲۱٫ برای برندنیگ کانالتان هزینه کرده و تبلیغ آن را در سایتها و کانالهای دیگر قرار دهید. اگر محصول خود را هم در سایتها و کانالهای دیگر تبلیغ می کنید با درج لینک کانال، آنها را به این سمت هدایت کنید. اما تا وقتی مجبور نشده اید تبلیغ هیچ محصول، شرکت، سایت و کانالی را در کانال تلگرام خود درج نکنید که به اعتبار شما به شدت لطمه خواهد زد.

۲۲٫ به هر حال همانطور که تلگرام رقبایی همچون واتساب و وایبر را در مدت زمانی کوتاه کنار زد باید آمادگی این موضوع را نیز داشته باشیم که تلگرام از رقبای خود عقب بیفتد. اگر قرار باشد این اتفاق بیفتدفعلا اینستاگرام پتانسیل رقابت با تلگرام را (البته در فضای فرهنگی خاص خود) خواهد داشت. اما برای این که بدانیم در آینده چه اتفاق می افتد باید منتظر بمانیم و البته مراقب باشیم کمی زودتر از بقیه این موضوع را بفهمیم. به هر حال ما باید کاربران خود را به شبکه های دیگر هدایت کنید تا در صورتی که هر مشکلی برای تلگرام پیش بیاید آنها را از دست ندهید. اما اگر بتوانید ایمیل و شماره موبایل آنها را با ترفند های مناسب جمع آوری کنید ماندگارترین بانک اطلاعاتی را برای خود جمع آوری کنید

۲۳٫ از لحاظ فنی کانالهای تلگرام، public (عمومی) و یا private (خصوصی) هستند. برای مشاهده کانالهای خصوصی باید ابتدا در آنها عضو شد. در حالی که هر کسی می تواند محتوای کانالهای عمومی را مشاهده کند و بعدا در صورت تمایل عضو کانال شود. پیش تر که مردم با فضای تلگرام چندان آشنا نبودند خروج از کانالهای عمومی بدون عضویت در آن (به دلیل فراموشی) زیاد اتفاق می افتاد. ولی الان دیگر مخاطبان با این مفاهیم آشنا هستند و اگر محتوای کانال برای آنها جذاب باشد در آن عضو می شوند. در این شرایط استفاده از کانالهای private کمی تعرض به حقوق مخاطبان و محدود کردن آزادی انتخاب آنها (یا لااقل انتقال این احساس) به شمار می آید. به علاوه آن که برای کانالهای عمومی می توان لینک دلخواهی انتخاب کرد. (به شرط آن که تکراری نباشد) در حالی که لینک کانالهای خصوصی توسط تلگرام تولید می شود که معمولا آدرس جذاب و جالبی نیست و درج آن در زیر پستها حسابی توی ذوق می زند.

۲۴٫ برای پروفایل کانال تلگرام خود، عکس مناسبی انتخاب کنید. بهتر است عکس کانال یک عکس حرفه ای و با کیفیت باشد. درج لوگوی شرکت به جای عکس پروفایل کانال، گزینه چندان مناسبی نیست و بهتر است از این تصویر برای پروفایل ادمین کانال استفاده شود.

۲۵٫ می توانید با ایجاد یک گروه تلگرامی، با کانالتان ایجاد هم افزایی کنید. خوبی گروه این است که از ظرفیت فنی مخاطبان هم هم استفاده می شود. اما معمولا مدیریت گروه از دست افرادی که آن را راه اندازی کرده اند خارج می شود. ایجاد گروههای موقت برای برگزاری سمینار و جلسات تلگرامی و حذف گروه بعد از پایان جلسه، می تواند ایده مناسبی در این شرایط باشد.

۲۶٫ تعداد اعضا حتما مهم است. چرا که مخاطبان معمولا تعداد اعضا را دلیل بر اعتبار کانال می دانند. ضمن این که به هر حال مخاطب بیشتر به معنی بیشتر دیده شدن است. برای عضوگیری برنامه داشته باشید. می توانید برای یک دوره کوتاه از اعضای تقلبی استفاده کنید. اما برای بلندمدت باید حتما برنامه ای برای عضوگیری داشته باشید. البته مهمتر از تعداد اعضا، کیفیت اعضاست. عضو با کیفیت به عضوی گفته می شود که به نحوی مخاطب پیام کانال بوده و بتواند به مشتری شما تبدیل شود. به جای تلاش کور برای عضوگیری به دنبال جذب این مخاطبان در کانال خود باشید.

۲۷٫ اسم مناسبی برای کانال خود انتخاب کنید که در ظاهر غیر تبلیغاتی باشد. اما بتواند به تعمیق برند شما کمک کند. در عین حال نام باید برای مخاطبان حاوی مفهوم و پیام مناسبی در خصوص موضوع و ماهیت کانال باشد.

۲۸٫ رونق کانال تلگرام، امری تدریجی است. برای آن باید صبر و حوصله کنید. انتظار نداشته باشید در مدت کوتاهی پس از راه اندازی کانال، به جواب قابل قبولی در بازاریابی دست پیدا کنید. اما اگر صبر کنید حتما به جواب خوبی دست خواهید یافت.

۲۹٫ در صورتی که هنگام متصل شدن به کانال (Join Channel) با پیغامی مثل Sorry This Channel Not Accessible روبرو شدید کانال را یکبار از روی Public به Private و سپس مجددا به Public تغییر دهید.

نویسنده: دکتر محمد مهدی مهتدی، مدیر عامل موسسه آوان اندیشه