پرورش ماهیان زینتی

اگر اتاق یا انباری بلااستفاده­ای در اختیار دارید و از نگهداری موجودات زنده خسته نمی­شوید پرورش ماهیان زینتی می­تواند فعالیت مناسبی برای شما محسوب شود که هم نوعی سرگرمی است و هم می­تواند منبع درآمد مناسبی به حساب آید. انواع مختلفی از ماهی­های زینتی جهت پرورش و تکثیر قابل استفاده می­باشند که ­بر اساس شرایط بازار، مقدار سرمایه و میزان تجربه فرد، می­توان گونه مناسبی را جهت تکثیر و پروش انتخاب کرد.

تولید

برخی از پرورش­ دهندگان، خودشان ماهی مولد دارند و ماهی تکثیر می­کنند. اما به تازه واردان به این صنعت، پیشنهاد می­شود بچه ماهی خریداری کرده و آنها را نگهداری کرده و پرورش دهند. بچه ماهی­ها را می­توان در استخر و حوضچه بتنی پرورش داد. اما برای سایت­های کوچک و خانگی، آکواریوم­های شیشه ­ای یا وان­ های پلاستیکی، گزینه­ های مناسبی می­باشند.

دمای مناسب محیط ۲۵ تا ۲۸ درجه می­باشد. در محیط ­های سرپوشیده که کنترل دما امکان­پذیر است در تمام طول سال می­توان ماهی پرورش داد. آب وان­ها باید هفته ­ای یک بار عوض شود. مراقبت از یک واحد کوچک پرورش ماهی، روزانه به بیش از چهار تا پنج ساعت وقت نیاز ندارد. غذادهی، نگهداری و تعمیرات تجهیزات، بررسی کارکرد و کنترل دما، شرایط بهداشتی و سلامت ماهیان، عمده­ترین کارهایی است که باید توسط مسئول سایت انجام شود.

وان، پمپ هوا، گرم­کننده، خنک­ کننده، فیلتر، یخچال، سیستم آبرسانی، فاضلاب و برق­رسانی و طبقه­ بندی (در صورت کوچک بودن فضا) تجهیزات و امکانات اصلی لازم می­باشند. با در نظر گرفتن سرمایه در گردش که صرف اقلامی همچون بچه ماهی، غذای ماهی، دارو و هزینه آب و برق می­باشد می­توان این فعالیت را با سرمایه ­ای حدود پانزده میلیون تومان آغاز کرد و به تدریج آن را توسعه داد. آب لوله­ کشی برای پرورش ماهی مناسب است. اما باید قبل از مصرف یک شبانه ­روز در وان بماند تا کلرزدایی شود. مدت دوره رشد و پرورش ماهیان بر اساس ماهی انتخاب شده، شرایط نگهداری و تغذیه ماهیان متغیر است و بطور معمول بین سه تا شش ماه طول می­شکد.

بازار و فروش

برای فروش ماهیانی که پرورش داده اید می­توانید از فروشندگان ماهیان زینتی شهر خود کمک بگیرید. اگر خودتان شرایط خرده ­فروشی داشته باشید بخشی را هم می­توانید از این طریق بفروشید. البته در این صنعت، افرادی وجود دارند که به خرید و فروش عمده ماهیان زینتی مشغول هستند و یکی از روش­های مناسب  برای فروش برقراری ارتباط با این افراد می­باشد. اگر از قبل با این­گونه افراد آشنایی داشته باشید می­توانید اطلاعات خوبی از بازار کسب کرده و گونه ­های ماهی مناسبی برای رشد و پرورش انتخاب کنید تا از فروش آنها هم اطمینان خاطر داشته باشید. این بخش از کار را می­توانید از آقایان خانواده هم کمک بگیرید و مسئولیت بازاریابی و فروش را به آنها بسپارید تا از رویارویی با کلاهبردارانی که مثل هر صنعت دیگر، در این بازار نیز حضور دارند پرهیز کنید. در آینده که به یکی از حرفه ­­ای ­های این بازار تبدیل شدید می­توانید به بازارهای خارجی صادرات کنید.

هشدار

عجله نکنید و قبل از شروع، مطمئن شوید که این کار با روحیه شما متناسب بوده و به آن علاقمند خواهید بود. نگران نباشید با چند ماه دیرتر شروع کردن هم هیچ اتفاق خاصی در بازار نخواهد افتاد. یک پیشنهاد برای سنجش علاقه شما به پرورش ماهیان زینتی این است که یک آکواریوم یا وان ساده در منزل تهیه کرده و چند ماهی در آن رهاسازی کرده و سعی کنید برای یک ماه از آنها به خوبی نگهداری کنید. اگر این امتحان را با موفقیت پشت سر گذاشته و از آن خسته نشدید می­توانید به راه انداختن یک کارگاه خانگی فکر کنید.

به یاد داشته باشید پرورش ماهیان زینتی هم مثل هر کسب و کار دیگری مخاطرات و ریسک­ های خود را دارد. عدم مراقبت مناسب از ماهیان، خراب شدن تجهیزات هوادهی، گرما و سرمای بیش از اندازه و شرایط بهداشتی، آب و خوراک نامناسب می­­تواند منجر به ایجاد تلفات و مرگ و میر بچه ماهی­ها شود. کسب اطلاعات و مهارت­های لازم از طریق مطالعه، مشورت با افراد صاحب تجربه و شرکت در دوره­های آموزشی به همراه تمرین و تجربه­های کوچک قبل از ورود به مراحل جدی کار، می­تواند مانع بروز بسیاری از این مشکلات شود.

نویسنده: دکتر محمد مهدی مهتدی