محتوا نویسی کسب و کار ثروتمند ترین سرمایه ایران

چکیده: این روزها موضوع سلامتی برای عموم مردم به دغدغه‌ای کلیدی تبدیل شده است.امروز می‌خواهیم کمی درباره شکر، تامل کنیم و از دریچه این بحث، به محتوا نویسی کسب و کار  یکی از کارخانه‌های مرتبط با موضوع بپردازیم.

مضرات قند و شکر

این روزها موضوع سلامتی برای عموم مردم به دغدغه‌ای کلیدی تبدیل شده است. طب مدرن و محصولات صنعتی یا طب سنتی و محصولات خانگی؟ عده‌ای در طرفداری از سنت می‌تازند و عده‌ای دیگر بیرق حمایت از مدرنیته را در دست گرفته ‌اند؛ گروهی از سر صداقت و گروهی دیگر از سر منفعت ‌طلبی. حق با کدام است؟ قضاوتش مربوط به امروز و اینجا نیست. بحث آن بماند برای نوبتی دیگر. امروز می‌خواهیم کمی درباره شکر، تامل کنیم و از دریچه این بحث، به محتوا نویسی کسب و کار  یکی از کارخانه‌های مرتبط با موضوع بپردازیم.

حرف و حدیث درباره شکر کم نیست. حتی چند وقت پیش خبری منتشر شد که نشان می‌داد اسپانسر تحقیقاتی که سال‌ها پیش در آمریکا درباره تاثیرات روغن بر چاقی صورت گرفت کارخانجات تولید شکر و شیرینی بودند تا بدین ترتیب ذهن مردم از مضرات قند و شکر دور شود.محققان توصیه می‌کنند که چای و دم‌نوش خود را به جای قند با شیرین‌ کننده ‌های دیگری مثل خرما، مویز و توت میل کنید. اما ما برای درست کردن شیرینی، مربا، فرنی و خیلی غذاهای خانگی به مواد شیرین‌کننده نیاز داریم که همچنان، شکر رقیب بلامنازعی در این خصوص می‌باشد. شاید بتوان بخشی از این مصارف را با شیره خرما یا انگور جایگزین کرد اما به جز موضوع هزینه، واقعیت این است که ذائقه خیلی از ما هنوز به طعم شکر عادت دارد .اینجاست که یک جایگزین از جنس شکر به چشم ما می‌خورد و آن چیزی نیست جز شکر قهوه‌ای.

اجازه بدهید اول با تاریخچه کارخانه قند و شکر نقش جهان اصفهان به عنوان تنها تولیدکننده صنعتی شکر قهوه‌ای در ایران آشنا شویم و  در خصوص خواص شکر قهوه‌ای _یا به قول بعضی‌ها شکر سرخ_ با هم بیشتر گفتگو کنیم. شاید داستان همدانیان‌ها آنقدر برایتان جالب و شنیدنی باشد که موضوع شکر را فراموش کنید.

 علی همدانیان در آغاز

علی همدانیان در سال ۱۲۸۷در اصفهان به دنیا آمد. پدرش برای مدت کوتاهی او را به مكتب‏خانه فرستاد تا خواندن و نوشتن و حساب سیاق و قرآن بیاموزد. آنگاه او را به شاگردى در بازار اصفهان فرستاد. على چند سالى پادو در چند مغازه شد. تدریجا بعضى از كسبه او را شناختند و با كمك و مساعدت تنى چند از آنان دكه‏ اى در بازار اصفهان برایش دائر كردند. ابتدا دكه او خرازى بود ولى پس از چندى تبدیل به پارچه‏ فروشى شد. تا سال ‌ها كار او به همین وضع ادامه داشت تا اینكه یكى دو كارخانه بزرگ در اصفهان تأسیس شد. با ورود محصولات این کارخانجات به بازار، او داوطلب فروش این محصولات شد. صاحب یكى از آن كارخانه‌ها که از قبل علی را می‌شناخت به او اعتماد کرد و حاضر شد مقادیر زیادی از محصولات خود را برای فروش در اختیار این مغاز‌ه‌دار خوش‌سابقه قرار دهد.

اولین قدم علی همدانیان در پیشرفت‌ های بزرگش از همین‌ جا آغاز شد و روز به روز كار او رونق گرفت تا اینكه مغازه بزرگترى در بازار اصفهان براى خود تدارك دید. البته به رسم اصفهانی ‌ها هم هیچ وقت از این که بخشی از عایدی خود را به خرید باغ و زمین در اطراف شهر اختصاص دهد غافل نشد. با توسعه صنعت نساجی در اصفهان، او کم‌کم به یک بنک ‌‌‌دار عمده پارچه تبدیل شده بود. علی حتی بخشی از محصولات كارخانجات را پیش ‌خرید مى‏كرد و آن را به صورت نقد یا اقساط مى‏ فروخت. در سی سالگی برای خودش بازرگانی سرشناس و معتبر بود و خود به فكر تأسیس كارخانه نساجى افتاد.

تاسیس کارخانه ها

اولین كارخانه ‏اى كه با مشارکت چند نفر دیگر راه‌اندازی کرد كارخانه نساجى صنایع پشم بود. محصولات این كارخانه، پتو و پارچه ‏هاى پشمى بود که ارتش، مشتری عمده آن بود از خریداران عمده آن كالاها بود. بعد از ۱۳۲۰ همدانیان، نزدیك دروازه شیراز، كارخانه عظیمى راه‌اندازی کرد كه محصولات آن پارچه‏ هاى نخى بود. به مرور این کارخانه توسعه زیادی پیدا کرد. به نحوی که حدود هزار و دویست ماشین بافندگی، روزانه صد هزار متر مربع پارچه در آن تولید می‌کردند.محتوا نویسی کسب و کار- کارخانه نساجی

سومین كارخانه‏ اى كه همدانیان راه‌اندازی کرد كارخانه سیمان اصفهان بود. این کارخانه، چهارمین کارخانه سیمان کشور بود و علی همدانیان، آن را با مشارکت برادرش احداث کرد.

محتوا نویسی کسب و کار - کارخانه سیمان

معروف است که در زمان مطالعات  مربوط به مکان‌یابی این کارخانه، كارشناسان آلماني تخمين زدند معدن مجاور آن تا دويست سال ، مواد اوليه مورد نیاز کارخانه را تامين خواهد کرد. اما علي همدانيان پس از شنيدن اين سخن، از كارشناسان سوال مي‌كند بعد از دويست سال چه كنم؟! اين جمله از چنان شهرتي در اصفهان برخوردار است كه به صورت ضرب‌المثل در آمده و مردم هرگاه بخواهند از دورانديشي، حسابگري و آينده‌نگري در كار و توليد سخن به ميان آورند، اين جمله را نقل مي‌كنند.

چندی بعد، کارخانه قند اصفهان را خریداری کرد.  او در پنجاه سالگی، بزرگترین كارخانه ‏دار اصفهان به حساب می‌آمد. در سال ۱۳۳۹ به ریاست سندیكاى صنایع اصفهان برگزیده شد و صاحبان صنایع از فكر و راهنمایی هاى او استفاده نموده و در صورت بروز اشكالات مالى از وى كمك مى‏گرفتند.

سرانجام وی…

با همه ثروتی که داشت در زندگی شخصی، برای خود صرفه‌ جو و حسابگر بود. اما قلب بخشنده‌ای داشت. یکی از پیشکاران او نقل می‌کند که در یک زمستان سرد، از من خواست که ظرف یک هفته، پانصد لحاف، پانصد كرسي و پانصد کیسه خاكه زغال تهیه کنم و وقتی آماده شدند لیستی از فقرای اصفهان به من داد تا کرسی‌ها را بین آنها پخش کنم. سفارش هم کرد هیچ کس نفهمد این کرسی‌ها را چه کسی هدیه داده است.

با همه بخشندگی، اما از تکدی‌گری بیزار بود به باغبانش دستور داده بود، از آمدن گداها به در خانه او با قاطعيت جلوگيري كرده و آنها را برای کار به كارخانه ريسندگي و بافندگي بفرستد. می‌گویند روزي گدايي به درب كارخانه او مراجعه کرده و پول طلب مي‌كند. علي آقا كاري به او محول مي‌كند. مي‌گويد: «نمي ‌توانم». مي‌پرسد: «مي‌تواني راه بروي؟» مي‌گويد: «آري» دستور مي‌دهد تا ظهر دور كارخانه فقط راه برو و بعد بيا مزدت را از من بگير!

بر اثر فشار های کاری شدید، همدانیان به بیماری قلبی دچار شد و در زمستان ۱۳۴۲ بعد از یک سپری کردن یک روز کاری سنگین، بر اثر حمله قلبی درگذشت. او بازرگانى پرتلاش و البته در زندگی شخصی، مقتصد و حتی بخیل بود. ثروتش را در زمان مرگ، حدود یك میلیارد برآورد نمودند كه با این رقم باید او را ثروتمندترین سرمایه‌ دار ایران در آن زمان دانست. او ازدواج نکرده بود و فرزندی نداشت. به همین دلیل، برادر ثروتمندش حسین، جانشین او شد.شکر قهوه ای کارخانه نقش جهان

برادر کوچکتر

حسین همدانیان، برادر کوچکتر علی همدانیان در سال ۱۲۸۰ به دنیا آمد. او در سنین جوانی در کنار برادرش به فعالیت‌های صنعتی پرداخت. در سال ۱۳۲۹ او در تأمین سرمایه اولیه شرکت سهامی ریسندگی و بافندگی شهناز که بعدها به بافناز تغییر نام یافت، سهم داشت. همچنین، از سال ۱۳۳۴ یکی از سهامداران اصلی در پایه‌گذاری شرکت سیمان اصفهان بود که توسط برادرش راه‌اندازی شده بود.

تا زمانی که برادرش زنده بود مسئولیت اصلی بر عهده او بود و حسین بیشتر دستیار علی بود. بعد از درگذشت برادر بزرگتر، مسئولیت اداره واحدهای صنعتی، بر عهده حسین همدانیان قرار گرفت. او در سال ۱۳۴۴ مؤسسه خیریه علی و حسین همدانیان را بنیان گذاشت و کلیه سهام و اموال منقول و غیرمنقول و کارخانه‌ ها را به مؤسسه مزبور واگذار و به مدت چند سال امور جاری  مؤسسه را همراه با دیگر اعضاء هیئت امناء خیریه اداره نمود.

حسین همدانیان هم مانند برادر بزرگترش هیچ وقت ازدواج نکرد. او در سال ۱۳۵۷ درگذشت و بنا به وصیتش، در آرامگاه خانوادگی و در کنار برادرش در قبرستان تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد. او قبل از مرگ بخش عمده اموال خود (به جز آنهایی که قبلا وقف موسسه خیریه کرده بود) به دانشگاه اصفهان هدیه کرد.

شکر با طعم زندان

کارخانه قند و شکر  نقش جهان در سال ۱۳۴۲ در زمینی به وسعت ۱۲۴ هکتار در جاده اصفهان-مبارکه تاسیس شد. نقش جهان، دومین کارخانه قند اصفهان بود و حسین همدانیان در سال ۱۳۴۵ بخش عمده‌ای از سهام آن را خریداری نمود. در سال ۱۳۵۰ سهام این شرکت در بورس پذیرفته شد.

از پرونده قضایی این کارخانه می‌توان به عنوان یکی از جنجالی‌ ترین پرونده‌های قضایی کشور در آن سال‌ها نام برد. داستان از این قرار بود که هژبر یزدانی به کارخانه قند و شکر نقش جهان اصفهان چشم طمع دوخته بود و بر سر آن با همدانیان به اختلاف خورد. یزدانی سرمایه ‌دار بهایی با نفوذی بود که دربار و افرادی همچون هویدا از او حمایت می‌کردند. هژبر با سوء استفاده از قدرت خود، اموال زیادی تصاحب کرد. او به دنبال تملک تمام کارخانه های قند و شکر کشور بود.دقیقا مشخص نیست که آیا یزدانی کارخانه را از همدانیان خریده بود و بعد از خرید با هم به اختلاف خوردند یا بر سر خرید آن دچار اختلاف شدند. اما به هر حال یزدانی توانست با استفاده از نفوذ خود، پرونده قطوری علیه همدانیان درباره این کارخانه تشکیل دهد.

بروز تخلفاتی محرز بود. اما از یک سو این که چقدر این تخلفات بزرگ بودند جای تردید داشت و از سوی دیگر این که آیا همدانیان در آنها مقصر بود یا خیر نیز مشخص نبود. مطابق مصاحبه‌ای که بعدها با قاضی پرونده انجام شده بود فشار زیادی از سوی مقامات برای محکوم کردن همدانیان به او وارد شده بود. سرانجام در خصوص گران‌فروشی شکر مجرم شناخته شده و به نه ماه زندان محکوم شد.

قند و شکر نقش جهان، امروز چه می‌کند؟

کارخانه نقش جهان ، با همه فراز و نشیب‌هایی که در مسیر پیش روی خود از سر گذرانده است امروز کارخانه‌ای پیشتاز و بالنده در صنعت قند و شکر محسوب می‌شود. ظرفیت این کارخانه در زمان تاسیس، هزار و پانصد تن چغندر در شبانه روز بود که بعدا به دو هزار تن افزایش پیدا کرد. علاوه بر این، بخشی از ظرفیت کارخانه نیز به تصفیه شکر، اختصاص یافته است. در فصل کار بیشتر از پانصد نفر در این کارخانه مشغول کار هستند و نزدیک به سه هزار کشاورز، چغندر مورد نیاز آن را تامین می‌کنند. دورترین مزرعه، در فاصله چهارصد و هشتاد کیلومتری کارخانه قرار دارد.

دفتر مرکزی کارخانه در تهران و کارخانه در همان محل سابق خود در جاده اصفهان-مبارکه قرار دارد. همچنان موسسه خیریه علی و حسین همدانیان، عمده‌ ترین سهامدار این کارخانه است. از سایر سهامداران عمده شرکت نقش جهان می‌توان به شرکت کشت و صنعت گرگان، شرکت سرمایه گذاری ملی ایران و شرکت سیمان اصفهان اشاره کرد که البته سهامدار اصلی شرکت سیمان نیز همین خیریه است.

محصولات اصلی نقش جهان، شکر سفید معمولی و ممتاز، نبات سفید و زعفرانی، نبات چوبی، قند دو حبه ای سفید و قهوه‌ای، شکر قهوه‌ای روشن و تیره، قند شکسته و چای می‌باشند. شکر تولیدی در بسته‌های نهصد گرمی با استفاده از مواد قابل بازیافت، بسته‌بندی می‌شود. در هر جعبه، دوازده بسته در کنار هم قرار گرفته‌اند. برای مصارف صنعتی، شکر در کیسه‌های بزرگ بسته‌بندی شده است.

تاریخچه شکر

درباره تاریخچه شکر چه می‌دانید؟ خوب است بدانید در دوران باستان، در اکثر نقاط جهان از عسل به عنوان شیرین‌کننده استفاده می‌شده است. تا زمانی که در قرن پنجم میلادی هندیان توانستند با تهیه کریستال شکر از این شربت، حمل و نقل و نگهداری و تجارت آن را ممکن نمایند. به تدریج شکر در تهیه دسرها و شیرینی‌جات در چین و خاورمیانه به کار رفت. با این حال شکر تا قرن هجدهم میلادی در اروپا جز کالای لوکس و تجملی به حساب می‌آمد. از اواخر قرن هجدهم تولید و مصرف شكر سفید در اروپا رونق گرفت. تا قبل از آن از شکر ناخالص تولیدشده که رنگی تیره داشت به عنوان دارو درمان برخی از بیماری ‌ها استفاده می‌شد. دانشمندان با آنالیز این ماده دریافتند نه تنها چنین ماده ای اثر طبی ندارد بلكه با وجود برخی از میكرو ارگانیزم های مضر درآن غیر قابل مصرف است و باید تصفیه گردد.

و اما دوباره شکر … از نوع قهوه‌ای!

در چند دهه گذشته دانشمندان و قند سازان ماهر توانستند با تركیبی از شكر تصفیه شده طبیعی و لایه نازک از ملاس به تولید نوعی شكر قابل مصرف دست یابند كه شكرقهوه ای نامیده شد. شكر قهوه ای قابل مصرف از یك تركیب ساكارز (شكرتصفیه شده) كه با مقادیری معین از ملاس به صورت لایه ای نازك برروی ذرات آن نشسته، تهیه شده است. این فرآورده از نظر تجاری دارای طیف وسیعی از تنوع می باشد که شکر قهوه ای شماره ۱ با رنگ نسبتاً سفید تا شکر قهوه‌ای شماره ۱۵ (تیره‌ترین رنگ ) مشخص می‌گردد. در این بین شماره های ۶ ، ۸ ، ۱۰ و ۱۳ از پرمصرف ‌ترین انواع آن می باشد. میزان رطوبت شکر قهوه‌ای بین ۲ تا ۴ درصد و ۳٫۵ تا ۶٫۵ درصد ملاس می‌باشد.

شکر قهوه ای حاوی املاح مفید کلسیم، منیزیم، سدیم و پتاسیم است. شکر قهوه‌ای نقش جهان از عصاره طبیعی نیشکر تهیه شده است. این شکر علاوه بر شیرین کردن ذائقه دارای طعمی مطبوع بوده و در پخت انواع شیرینی، کیک، مربا و… قابل استفاده است. این شکر نسبت به شکر سفید با وجود مقدار شیرینی مطبوع آن دارای ساکاروز و در واقع انرژی (کالری) کمتری است و طعم و بوی آن به لذیذ شدن این فراورده‌ها می‌افزاید.

تجربه استفاده از شکر قهوه‌ای برای آماده کردن انواع شربت‌ها،  مطبوع و به یادماندنی است. شما می‌توانید در منزل، شیرینی و کیک را با روغن کنجد و شکر قهوه‌ای درست کنید.  خوب است بدانید واژه شکر کلمه‌ای فارسی است و از کلمه شارکارا که یک واژه سانسکریتی است گرفته شده‌است. سپس به صورت سکر از فارسی به عربی راه یافته و از عربی به زبان‌های اروپایی وارد شده‌است. همچنین در زبان هندی به کریستال خاندا گفته می‌شود که ریشه «قند» در فارسی و Candy در انگلیسی است.

منبع: گروه تولید محتوای آوان اندیشه