مهارت­های خرید حرفه ­ای (قسمت اول)

خرید یکی از فعالیت­های روزمره و همیشگی در زندگی است که می­تواند یک سرگرمی و تفریح لذت­بخش نیز باشد. با این حال عدم توجه به برخی نکات ریز و مهارتی می­تواند این موضوع را به چالشی در زندگی تبدیل کرده و باعث اتلاف منابع مالی نیز شود.

نکات مختلفی می­توانند در انجام فرآیند خرید موثر باشند که بخشی از آنها در این شماره توضیح داده شده و در شماره­ های بعدی نیز نکات دیگری در این خصوص مطرح خواهد شد.

    1. برای خرید برنامه داشته باشید. از قبل بدانید چه چیزهایی قرار است خرید کنید و حدود بودجه­ ای که قرار است برای آنها پرداخت کنید چقدر است. در این برنامه ­ریزی واقع ­بین باشید و محدودیت­های مالی خود را مورد توجه قرار دهید. قرار نیست همه موجودی حساب بانکی شما صرف خرید شود. هزینه ­های دیگری هم در زندگی وجود دارد که باید پرداخت شوند. در هنگام خرید هم نگذارید شرایط موجود و پیشنهادهای دیگران شما را به خرید خارج از برنامه وسوسه کند. همان مقداری خرید کنید که نیاز دارید و از کیفیت کالایی استفاده کنید که جیب شما اجازه خرید آن را می‏دهد. حتی می‏توانید به مراکز خریدی مراجعه کنید که با قیمت‏های مناسب تر کالاهای مورد نظرتان را ارائه می‏کند. به خود یادآوری کنید که خرید کالایی که در حال حاضر به آن احتیاج ندارید یا پول کافی برای آن را ندارید بعداً باعث می­شود نتوانید کالایی را که واقعا به آن نیاز دارید به راحتی خرید کنید.
    2. استفاده از کارت­های اعتباری امروزه تقریباً وسیله­ ای همه­ گیر برای جابجایی پول شده است. اشکالی که این کارت­ها دارند این است که در هنگام خرید کمتر متوجه سرعت مصرف پول خواهید بود. بنابر این مدام عددها را برای خود جمع و تفریق کنید و مخصوصاً برای خریدهای ریز از پول نقد استفاده کنید. حتی توصیه می­شود پول نو با خود ببرید. مردم بیشتر دوست دارند از شر پول‏های کهنه خود خلاص شوند و ناخودآگاه به خرج کردن بیش از حد آنها می‏پردازند، اما پول نو را بیشتر نگه می‏دارند.
    3. گروهی و با دوستان به خرید رفتن هم مزایای جالبی دارد و هم می­تواند دردسرهایی درست کند. حضور دوستان می­تواند خرید را به یک تجربه و تفریح دلچسب تبدیل کند. در عین حال همراهان شما می­توانند مشورت­هایی را در خصوص خرید به شما بدهند. ضمناً در صورت خرید دسته­ جمعی می­توانند تخفیف­هایی نیز از فروشنده بگیرید. اما گاهی فشارهای دوستان و جو موجود باعث می‏شود محصولاتی را انتخاب کنید که واقعا مورد نیاز شما نباشد.
    4. خرید مخصوصاً خریدهای بزرگ را اتفاقی و سریع انجام ندهید و برای آن یک دوره زمانی در نظر بگیرید. با کارشناسان خبره مشورت کنید؛ از اتحادیه­ها و شرکت­های تولیدی، تحقیق کنید. نظر مصرف­کنندگان را جویا شوید؛ در اینترنت جستجو کنید. قیمت­ها را با کانال­های مختلف چک کنید. کاتالوگ شرکت­های مختلف را بررسی کنید. در خصوص کیفیت برندهای مختلف به خوبی تحقیق کنید و سپس خرید خود را انجام دهید. اگر وقت کافی را به این منظور اختصاص ندهید خرید محصولاتی با قیمت بالا، کیفیت پایین یا کارآیی غیر مورد نیاز شما اتفاقاتی کاملاً عادی خواهد بود.
    5. برای خودتان خرید کنید. به توصیه‏ هایی که در تبلیغات گوناگون مواجه می‏شوید و معمولا قیمت نسبتا بالایی دارند توجه نکنید. به سلایق خودتان توجه کنید با توجه به نیازهایتان خرید کنید. به اعتبار و پیشینه برند قبل از خریداری كالا و اهمیت دادن به عملكرد آن برند در زمینه احترام به حقوق مصرف‌كنندگان توجه کنید. اما اسیر شهرت یک برند خاص هم نشوید. حتما چند مارک تجاری را تجربه و مقایسه کنید. برخی برندها پول شهرت‌شان را می‌گیرند! ممکن است یک کالا با کیفیت قابل توجه پیدا کنید که ارزان‌تر باشد. پس به جای این‌که اسیر شهرت و جاذبه یک برند خاص شوید کالاهای رقیب را هم امتحان کنید. با این شیوه می‌توانید دسته‌ای از کالاها باکیفیت قابل قبول را شناسایی کنید که قیمت معقول‌تری دارند.
    6. برخی مواقع افراد از خرید کردن برای فراموش کردن ناراحتی­هایشان استفاده می‏کنند. دقت کنید، خرید کردن راه مناسبی برای فراموش کردن ناراحتی‏ هایتان نیست. با این روش فقط هزینه زیادی را به خود و خانواده تان تحمیل می‏کنید. بهتر است برای رفع ناراحتی‏ هایتان یک گردش دسته جمعی یا ورزش را تدارک ببینید. قدم زدن به صورت طولانی هم کمک تان می‏کند، بنابراین مراقب جیبتان باشید.
    7. فروشندگان، روانشناسان خوبی هستند. اما مشاوران خوبی نیستند. آنها به راحتی می­توانند تشخیص بدهند که کدام کالاها بیشتر مورد توجه شما قرار گرفته و راه تشویق شما به خرید این کالاها چیست. فروشندگان معمولا گزینه‌هایی را به شما پیشنهاد می‌دهند که سود فروش آنها بیشتر است. حتی ممکن است این گزینه‌ها، کم‌طرفدار باشند و فروشنده برای این‌که از شرشان راحت شود آن را به مشتریان پیشنهاد می‌کند. در هر صورت مشورت با بیشتر فروشنده‌ها برایتان هزینه‌بردار است. اگر در خرید مردد هستید نظرخواهی از مصرف‌کنندگان بهترین راه است. با فروشنده هم خودمانی نشوید. هر چه بیشتر با آنها وارد گفت و گو شوید احتمال این که از آنها خرید کنید، بیشتر می‏شود. در حقیقت هنگام خرید خیلی از فروشنده کمک نخواهید، زیرا شما احساس می‏کنید دوست دارید به نوعی کمک او را جبران کنید و ممکن است از او کالایی که چندان به آن نیاز ندارید، خریداری کنید.
    8. به جای خرید در آخر هفته و روزهای تعطیل در طول هفته خرید کنید. در این صورت از شلوغی فروشگاه‏ها دوری کرده اید و گزینه‏ های بیشتری برای خرید خواهید داشت.

نویسنده: دکتر محمد مهدی مهتدی،مدیر عامل موسسه اوان اندیشه

انتشار یافته در: نشریه پیام زن، شماره ۲۸۳